Drewniany kościół parafialny pw. Świętego Krzyża w Łowiczku.

Nie miałem w planach jechać do Łowiczka. Przyprowadził mnie tu zwariowany GPS. Do tego, że nawigacja wariuje i od czasu do czasu kieruje mnie najdłuższą możliwą drogą, zdążyłem się już przyzwyczaić. Pokonując nadprogramowe kilometry, mogę natknąć się na jakieś ciekawe znalezisko. W sumie nic nadzwyczajnego: pałac, cmentarz, albo jakaś ruina.

Powiększ

lowiczek-pion
Kościół w Łowiczku

Łowiczek natomiast przywitał mnie widokiem potężnego fortepianu. Takie skojarzenie. Schowany za drzewami, wielki, biało-czerwony fortepian okazał się kościołem Podwyższenia Krzyża Świętego. Jasna, niemal biała wieża i dach, skontrastowane z ciemnymi, drewnianymi ścianami kościoła robią niesamowite wrażenie.

Kościół zbudowano w 1711 roku. Jego fundatorem był dziedzic Łowiczek, Chryzostom Słubicki (herbu Abdank).

Kościół konsekrował w 1757 roku sufragan włocławski ksiądz Franciszek Kanogowski.

Chryzostom był ważną figurą.12 grudnia 1712 roku został wybrany na urząd komornika granicznego brzeskiego kujawskiego. W latach 1712-1722 pełnił urząd sędziego grodzkiego przedeckiego i podsędka brzeskiego kujawskiego. Zmarł w roku 1727.
W kościele można obejrzeć jego portret trumienny (widać go na zdjęciu wnętrza kościoła).

Do kościoła dobudowano murowaną kaplicę, zakrystię i kruchtę fundacji Jana Wolskiego.

Powiększ

lowiczek-pion-error
Kościół w Łowiczku

Sama wieś jest rzecz jasna znacznie starsza. Jest możliwe, że pierwszy kościół parafialny w Łowiczkach powstał już w XII stuleciu. Świadczyć o tym może pierwszy patron świątyni — święty Idzi. Kult Idziego ma bardzo starą metrykę, rozpowszechnił się w Polsce już w drugie połowie XI wieku.
Pierwsza pisana wzmianka o tutejszym kościele (p.w. św. Idziego) pochodzi z rejestru świętopietrza z 1326 r.

Powiększ

lowiczek-zr
Pierwsza wzmianka o Łowiczku

Dzięki tej krótkiej wzmiance wiemy, że pierwszym proboszczem kościoła w Łowiczku był Piotr.

Mniej więcej w tym czasie Łowiczek należał do potężnego rodu Łabędziów. Jednym z pierwszych właścicieli wsi był miecznik gniewkowski, Krzesław z Łowiczka.

Powiększ

lowiczek-kropielnica
Średniowieczna kropielnica

Następnie wieś przeszła w ręce jego syna — Mikołaja z Łowiczka, skarbnika brzeskiego w latach 1399-1403. Kolejnym właścicielem wsi był syn Mikołaja — Krzesław.

Kolejnym właścicielem Łowiczka został podsędek brzeski Chwał ze Stawca. Sprzedał wieś w 1426 roku. Od 1481 r. właścicielem Łowiczka i pobliskich dóbr został Borzuj z Żukowa, podkomorzy brzeski.

W 1582 roku w Łowiczku zbudowano, w miejscu starego, kolejny kościół. Ta świątynia nosiła już wezwanie Podwyższenia Krzyża Świętego.

W 1620 r. Jan Łowicki dobudował do istniejącego kościoła murowaną kaplicę.

Powiększ

lowiczek-mur
Widok od północy

Kościół w Łowiczku spłonął w 1700 roku. Na jego miejsce w 1711 r. Chryzostom Słubicki h. Prus I (Abdank), właściciel całości lub części dóbr Łowiczek ufundował nową świątynię. O tym już wiemy.

Powiększ

lowiczek-oltarz-boczny
Boczny ołtarz kościoła w Łowiczku. Po prawej stronie tablica poświęcona bohaterom roku 1920.

Na szczęście, zachowała się do dzisiaj.

Powiększ

lowiczek-oltarz-glowny
Ołtarz kościoła w Łowiczku. Po lewej stronie widać portret trumienny.

Ciekawą wiadomość uzyskałem od proboszcza, który oprowadził mnie po wnętrzach kościoła. Ciekawie opowiadał o cudach w świątyni, ale mnie zainteresował najbardziej ołtarz. Miał zostać wykonany w Toruniu, natomiast do Łowiczka został przewieziony z kościoła franciszkańskiego. Z jakiego kościoła? Nie wiem, może z Nieszawy, gdzie znajduje się pofranciszkański kościół Podwyższenia Krzyża Świętego (ciekawa zbieżność wezwań). Niezła historia.

Powiększ

lowiczek-wnetrze
Wnętrze kościoła w Łowiczku

Uwaga:

Ciekawe wiadomości na temat Łowiczka można znaleźć w artykule Zbigniewa Sołtysińskiego opublikowanego w Gazecie Aleksandrowskiej

Fragment pierwszej zapiski o Łowiczku pochodzi z Monumenta Poloniae Vaticana, Acta Camerae Apostolicae. Vol. 1, 1207-1344.

Kościół parafialny pw. Świętego Krzyża w Łowiczku — metryczka

Parafia Świętego Krzyża w Łowiczku,
Łowiczek 19,
87-704 Bądkowo,
tel. 888 878 515

  • Współrzędne geograficzne 52.742778, 18.776667
  • Odległość od Inowrocławia około 30 kilometrów
  • Odległość od Włocławka około 38 kilometrów
  • Odległość od Torunia około 43 kilometry
  • Odległość od Bydgoszczy około 67 kilometrów

Na zakończenie

Jeśli podobał Ci się ten wpis, zapraszamy do naszego newslettera! Piszemy znienacka, dzięki newsletterowi dowiesz się, kiedy na stronie manowce.com pojawi się kolejny artykuł.

Ciekawy wpis? Podziel się nim ze znajomymi i odwiedź naszą stronę fejsbukową https://www.facebook.com/na.manowcach