· Swoją drogą.

Michał Matyjasik

Mennica w Kruszwicy

Średniowiecze to jedna wielka tajemnica. Niewiele źródeł pisanych sprawia, że badacze muszą sięgać do niemal każdego skrawka pochodzącego z epoki. Jednym z takich źródeł są monety. Odnajdowane pojedynczo albo zgromadzone w skarbach, pozwalają nieco uzupełnić naszą wiedzę dotyczącą zamierzchłych czasów. Jednym z takich odkryć są brakteaty Mieszka Starego, które prawdopodobnie produkowała mennica w Kruszwicy. Brakteaty to monety produkowane w XII–XIV wieku z cienkich, metalowych blaszek. Nazwa pochodzi z języka łacińskiego,…

Góra

Góra koło Inowrocławia to miejsce ze wszech miar ciekawe. Na tutejszym cmentarzu miłośnicy historii odnajdą pięknie zachowane grobowce rodzin ziemiańskich. Miłośnicy słowa pisanego podumają nad grobem Stanisława Przybyszewskiego. Wszyscy turyści z pożytkiem odwiedzą niezbyt malowniczy, ale intrygujący kawałek Kujaw. Historia Góry rozpoczęła się stosunkowo późno, w połowie XII wieku. Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowym kościele pochodzi z roku 1324. W 1583 roku właścicielem Góry był…

Sławsk Wielki

Sławsk Wielki to jedna z większych wsi nadgoplańskich Kujaw. Sławsk Wielki, zatem historii do opowiedzenia ma wiele. Zapraszam do lektury! Pierwsza wzmianka w Sławsku Wielkim pochodzi z roku 1254. Otóż kasztelan włocławsko-brzeski Zdzisław z rodu Cielepałów (przyrodni brat Bogusława, kasztelana bydgoskiego) przekazał trzy wsie, prócz Sławska Dziarnowo i Trzebiatowo w ręce biskupa włocławskiego. Nadanie to potwierdził dokumentem z 19 sierpnia 1254 roku książę Kazimierz Kondradowic. Nadanie to zostało…

Bożejewice

Wieś Bożejewice, na pierwszy, a nawet drugi rzut oka nie wyróżnia się niczym szczególnym. Zerknijcie jednak na mapę. Z lotu ptaka Bożejewice wyglądają jak środek wielkiej pajęczyny. Do wsi prowadzą drogi i dróżki z Żernik, Żegotek, Markowic, Stodólna, Sławska, nawet z Rożniat. Bez przesady, wszystkie drogi to prowadzą do Rzymu, do Bożejewic wiedzie kilka, ale przyznacie, że coś musi być na rzeczy. Krajobraz nie kłamie. Oto Bożejewice, jedna z najwspanialszych posiadłości wielkopolskiego ziemiaństwa….

Rusinowo

Rusinowo to niewielka wieś, która leży na wschodnim brzegu jeziora Gopła. Wieś sielska Historia wsi nie wyróżnia się specjalnie. Pierwsza pisana wzmianka jest stosunkowo późna. Pochodzi dopiero z XIV wieku. Od tego czasu wieś kilkukrotnie zmieniała właścicieli. Pewnie w pierwszej połowie XIX wieku zbudowano folwark, później szkołę. Wychodzi na to, że mieszkańcy Rusinowa od pokoleń ciężko pracowali. Żyli spokojnie. Od czasu do czasu coś kupili, coś sprzedali….

Ameryka

Słoneczny, sierpniowy dzień. Łagodny wietrzyk, rozwrzeszczane ptactwo. Sielanka. Tak powitała mnie Ameryka. Ameryka nad Gopłem. Na Pałukach to dopiero są światowi ludzie! Mają Rzym, Wenecję, Paryż nawet. A Kujawy? A Kujawy, szanowni Państwo, mają swoją własną Amerykę. Domorośli Kolumbowie, którzy chcieliby kujawską Amerykę odkryć, oprócz zapału i chęci potrzebować będą jednej rzeczy. Mianowicie mapy. Na przykład takiej: Jest to klasyczny Meßtischblatt, za pomocą którego planuję sobie większość wycieczek…

Zagadka pewnej krowy

Przewodnikami po historii bywają zwykle czcigodni, siwobrodzi starcy. Bywają jednak od tej reguły wyjątki. Oto przed państwem w całej swej krasie kujawska, dorodna jałówka. Zajęta swoimi jakże zwyczajnymi, krowimi sprawami stoi na straży jednej z ciekawszych zagadek, z jakimi zmierzyłem się na manowcach. Oto zagadka pewnej krowy oraz towarzyszący jej wiatrak holenderski. Fotografia 24×18 centymetrów została odbita na porządnym, ale nie już pożółkłym papierze. Na odwrocie niebieskim długopisem napisano…

Grodzisko w Kołudzie

Opisując „na manowcach” jakieś miejsce mam cichą nadzieję, że Czytelnik wytrwa do końca tekstu. Czasami nawet wyobrażam sobie, że nawet zainteresuje się, albo nawet weźmie i obejrzy na własne oczy. Innymi słowy — zachęcam do zwiedzania. Ale nie zawsze. Niech wyjątkiem od tej reguły będzie grodzisko w Kołudzie. Grodzisko w Kołudzie, miejsce bez wątpienia klimatyczne, zacne i historycznie niepowtarzalne jest, krótko mówiąc, niedostępne. Otaczają je błotniste łąki. Dojście od wschodniej strony blokuje koryto starej…

Dwa krzyże

Podróże kujawskimi drogami to jak wyprawa wehikułem czasu. Nawet lepiej, bo jak powszechnie wiadomo wehikuł czasu to parskający iskrami, niebezpieczny klamot. Natomiast podróże kujawskim drogami umilają kwitnące lipy, maki i rzepaki. Droga łącząca Inowrocław i Kruszwicę może być tego najlepszym przykładem. Malownicza trasa prowadzi wschodnim brzegiem Jeziora Szarlejskiego przez wsie Łojewo i Szarlej. Dzisiaj nie o wsiach, tylko o krajobrazie, o drodze. A że charakterystyczną cechą kujawskiego krajobrazu są przydrożne…

Wilamowitz-Moellendorff

Wilamowitz-Moellendorff Dawno, dawno temu, opublikowałem wpis poświęcony pałacowi we wsi Kobylniki. Historia Kobylnik jest związana z rodziną Wilamowitz-Moellendorff. Nestor rodu, Hugo Wichardt Theodor Freiherr von Wilamowitz-Moellendorff (8 czerwca 1840 – 30 sierpnia 1905) był inicjatorem budowy okazałego pałacu oraz nadprezydentem Prowincji Poznańskiej i landratem inowrocławskim. Pałac w Kobylnikach przetrwał wojenną (i powojenną) zawieruchę. Z czasów jego urzędowania (15 listopada 1891 roku) pochodzi…