· Swoją drogą.

Michał Matyjasik

Żegotki, dwór

Dwór w Żegotkach

Żegotki to niewielka, kujawska wieś, która może pochwalić się bogatą i ciekawą historią. Ocalałym, acz nadgryzionym zębem czasu, świadkiem przeszłości jest dwór położony w malowniczym parku. Pierwsza, historyczna wzmianka o wsi jest stosunkowo późna. Pochodzi ona dopiero z XV wieku. W 1496 starosta inowrocławski, Jakub z Glinek rozsądzał spór pomiędzy klasztorem strzeleńskim a braćmi Wojciechem, Stanisławem, Sobiesławem i Piotrem ze Żnina oraz Ściborem i Janem Wronowskimi (też ze Żnina)…

Żydzi w Strzelnie

Historia społeczności Historia Strzelna jest nierozerwanie związana ze średniowiecznym klasztorem norbertanek. Strzelno, jako miasto należące do klasztoru było zamknięte dla Żydów. Nie przeszkadzało to jakkolwiek w interesach. Na przykład prepozyt Józef Łuszczycki (1736–1770) pożyczał spore sumy inowrocławskiej gminie wyznaniowej. Pierwsza informacja źródłowa o Żydach zamieszkujących Strzelno pochodzi z lat 1779–1780. Została ona zamieszczona w aktach wizytacji biskupa włocławskiego Józefa Ignacego Rybińskiego. Oznacza to, że Żydzi…

Kościół w Stodołach

Stodólno i Stodoły

Stodólno i Stodoły to ciekawy i charakterystyczny punkt w krajobrazie kujawskim. Zapraszam do wspólnego zwiedzania! Współczesne Stodólno i Stodoły to dwie, podzielone drogą, wsie. Jednak przez długi czas te dwie osady łączyła wspólna historia. Pomińmy bardzo ciekawe, acz niepewne czasy prahistoryczne. Opisane w dokumentach Stodoły i tereny współczesnego Stodólna swój początek biorą w trzynastym wieku, jako własność klasztoru w Trzemesznie. Zainteresowanych odległymi dziejami wsi z powodzeniem można odesłać do notatki…

Okładka wpisu granica

Granica

Maksymilian Borucki był autorem ciekawej publikacji „Ziemia kujawska pod względem historycznym, jeograficznym, archeologicznym, ekonomicznym i statystycznym”. Umieścił tam opis granicy prusko-rosyjskiej. Ponieważ temat dawnego pogranicza staje mi się coraz bliższy, postanowiłem nanieść opis Boruckiego na współczesną mapę. Wyszedł z tego taki oto dziwoląg, którym postanowiłem się podzielić ze światem. Proszę klikać i oglądać: U dołu strony zobaczysz osadzoną mapę. Opis Boruckiego, historyczne i współczesna mapa…

Dawny budynek karczmy w Ciechrzu

Ciechrz

Prastare początki Podróżując kujawskimi dróżkami, trudno ominąć wieś Ciechrz. Leży ona przy drodze łączącej Strzelno, Janikowo i Markowice. We wsi znajduje się okazały krzyż, a pod nim głaz upamiętniający 950-lecie osady. Prawie tysiąc lat istnienia? Czy mieszkańców, aby nie poniosła fantazja? Ależ skąd! Nazwa „Cechre — Ciechrz” pojawiła się w dokumencie z datą 1065. Jest to tak zwany „falsyfikat mogileński”. No właśnie, dokument ów powstał w XII wieku, około roku…

Przedwojenna Pakość

Żydzi w Pakości

Żydzi osiedlili się w Pakości pod koniec XV wieku. Pierwsza wzmianka źródłowa sięga 1507 roku. W latach 1564-1565 w mieście działała gmina żydowska — kahał. Żydzi dysponowali własną bożnicą, cmentarzem oraz szkołą. Społeczność liczyła ponad 140 osób — tylu płaciło podatek. Gmina doznała olbrzymich strat w XVII wieku, zwłaszcza w okresie wojny polsko-szwedzkiej. 14 maja 1656 wojska Stefana Czarnieckiego dokonały pogromu miejscowych Żydów….

Rynek w Kruszwicy

Żydzi w Kruszwicy

Żydzi w Kruszwicy przebywali już w czasach średniowiecza, ale swoją obecność zaznaczyli dopiero w XIX wieku. Skromną społeczność żydowską łączyła synagoga i stary cmentarz. Historia Kruszwicy utkana jest z legend. Któż nie słyszał opowieści o Popielu i myszach? To legenda opisująca powstanie Polski. Doczekała się zatem wielu wersji i rozmaitych kombinacji. W XIX wieku pojawiła się legenda, której głównym bohaterem był Żyd — Abraham Prochownik. Po obaleniu okrutnego Popiela mieszkańcy…

Cmentarze żydowskie w Inowrocławiu

Cmentarze żydowskie w Inowrocławiu Stary cmentarz Historia „starego cmentarza” sięga zapewne czasów osiedlenia się w Inowrocławiu Żydów, a więc XIV wieku. Najstarszy nagrobek (macewa), który został uwieczniony na fotografii, pochodzi z roku 1591. Na przedwojennych zdjęciach „starego cmentarza” zachowały się fotografie rodzin szczególnie zasłużonych dla inowrocławskich Żydów. Na uwagę zasługuje nagrobek Michaela Levy (1807-1879). To szczególnie zasłużona dla Inowrocławia postać. Był radnym miejskim, twórcą przemysłowej…

Pocztówka z synagogą w Inowrocławiu

Synagoga w Inowrocławiu

Nieistniejąca już Synagoga w Inowrocławiu był jednym z najwspanialszych zabytków miasta. Świątynia imponowała rozmachem. Zniszczona w czasie wojny, do dziś pozostała jednym z jasnych punków na historycznej mapie Inowrocławia.

Żydzi w Inowrocławiu, okładka

Inowrocławskie synagogi

W niniejszym wpisie zgromadzono podstawowe informacje dotyczące pierwszych inowrocławskich synagog. Kolejne części będą poświęcone historii inowrocławskich cmentarzy oraz synagodze przy ulicy Solankowej.